Sementasyon Çelikleri: Sert Kabuk, Tok Çekirdek

Makine mühendisliğinde bazı parçalar vardır ki; yüzeyinin cam gibi sert olup aşınmaya direnmesi, ancak içinin (çekirdeğinin) darbelere dayanacak kadar esnek ve tok kalması istenir. Bir dişli çarkı düşünün; dişleri birbirine sürterken aşınmamalı, ancak ani bir yük bindiğinde diş kökünden kırılmamalıdır. İşte bu mühendislik problemini çözen malzeme grubu Sementasyon Çelikleridir.

Demkop Metalurji olarak, otomotivden redüktör imalatına, iş makinelerinden güç aktarım organlarına kadar sanayinin hareketli parçaları için en kaliteli Sementasyon Çeliklerini (DIN 1.7131, 1.5919, SAE 8620 vb.) stoklarımızda bulunduruyoruz.

Sementasyon (Karbürizasyon) Nedir ve Neden Gereklidir?

Sementasyon çelikleri, doğası gereği Düşük Karbonlu (%0.10 - %0.20 C) çeliklerdir. Bu karbon oranıyla çelik tek başına sertleşmez. Ancak parça işlenip son şeklini aldıktan sonra **"Sementasyon İşlemi"**ne (Karbürizasyon) tabi tutulur.

Bu işlemde parça, karbonca zengin bir ortamda (gaz, tuz veya katı) ısıtılır. Karbon atomları çeliğin yüzeyinden içeriye doğru difüzyonla (nüfuz ederek) girer. Sonuçta, parçanın yüzeyinde karbon oranı yükselir (sertleşebilir hale gelir), merkezi ise düşük karbonlu kalır. Sertleştirme (su verme) yapıldığında:

  1. Yüzey: 58-62 HRC sertliğe ulaşır (Aşınmaz).
  2. Çekirdek: 30-40 HRC civarında, yumuşak ve tok kalır (Kırılmaz).

Sementasyon Çeliği Çeşitleri ve Seçim Kriterleri

Demkop.com stoklarında, çekirdek mukavemeti ihtiyacınıza göre farklı alaşımlarda sementasyon çelikleri bulabilirsiniz:

1. 1.7131 (16MnCr5): Endüstrinin Standardı

Türkiye'de ve dünyada en yaygın kullanılan sementasyon çeliğidir.

  • Özellikler: Mangan ve Krom alaşımlıdır. İşlenebilirliği mükemmeldir. Sementasyon sonrası yüzey sertliği çok iyidir.
  • Kullanım Alanları: Dişliler, miller, pimler, burçlar, makara yatakları. Orta büyüklükteki parçalar ve orta zorluktaki yükler için fiyat/performans kralıdır.

2. 1.5919 (15CrNi6) ve 1.5920 (18CrNi8): Ağır Yüklerin Çeliği

İşiniz "Ağır Sanayi" ise, 1.7131 yetersiz kalabilir. Bu durumda devreye Nikel (Ni) girer.

  • Özellikler: İçeriğindeki Nikel, malzemenin çekirdek tokluğunu muazzam derecede artırır ve sementasyon derinliğinin daha fazla olmasını sağlar.
  • Kullanım Alanları: Yüksek darbe ve tork altında çalışan büyük redüktör dişlileri, kamyon ve iş makinesi şanzıman parçaları, ağır sanayi milleri. Parça kırılma riski taşıyorsa, tercih Nikelli çelikler olmalıdır.

3. SAE 8620: Amerikan Klasik

Özellikle otomotiv ve yedek parça sektöründe çok aranan bir kalitedir.

  • Özellikler: Nikel-Krom-Molibden alaşımlıdır. 1.7131'e benzer özellikler gösterir ancak tokluğu bir miktar daha iyidir. Çok yönlüdür ve kolay bulunur.

Kalitenin Önemi: Neden Demkop?

Sementasyon çeliklerinde en büyük risk, malzemenin iç yapısındaki temizliktir. Eğer çelikte kükürt/fosfor kalıntıları veya segregasyon (alaşım topaklanması) varsa, sementasyon işlemi sırasında parça çarpılır (ölçü bozulur) veya diş diplerinden çatlar.

  • Homojen Yapı: Demkop olarak tedarik ettiğimiz sementasyon çelikleri, kontrollü döküm teknolojisiyle üretilmiştir. İşleme sırasında takım ucunu yormaz, talaş kırıcılığı iyidir.
  • Ölçü Çeşitliliği: Ø10mm'den Ø800mm'ye kadar yuvarlak dolu malzemeler ve lama stokları.
  • Hassas Kesim: Parçanızı işleme payını minimumda tutacak şekilde hassas testerelerde kesip teslim ediyoruz.

Kullanım Alanları ve Sektörler

  1. Güç Aktarımı: Düz dişliler, helis dişliler, sonsuz vidalar, ayna mahruti dişlileri.
  2. Otomotiv: Şanzıman parçaları, piston pimleri, diferansiyel istavrozu.
  3. İş Makineleri: Yürüyüş takımları, burçlar ve pimler.
  4. Tekstil Makineleri: Aşınmaya maruz kalan, hızlı çalışan küçük parçalar.
  5. Kalıp Elemanları: Kılavuz kolon ve burçları (Yüzey sertliği ve kayganlık için).

İşleme ve Isıl İşlem İpuçları

Sementasyon çelikleri genellikle "yumuşak tavlı" veya "normalizeli" halde teslim edilir. İşlenmesi kolaydır. Ancak nihai özelliğini kazanması için mutlaka ısıl işlem (karbürizasyon + su verme + meneviş) görmelidir. Sementasyon derinliği (0.5mm, 1mm, 2mm vb.) parçanın modülüne ve çalışma yüküne göre belirlenmelidir.

Aşınmayan yüzeyler ve kırılmayan parçalar için Sementasyon Çelikleri kategorimizi inceleyin. 1.7131 (16MnCr5) ve 1.5919 (15CrNi6) gibi temel ürünlerin teknik veri sayfalarına (PDF) ulaşabilir, projenize özel kesimli malzeme fiyatları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.