KAZAN ve BASINÇLI KAP ÇELİKLERİ

Kazan ve Basınçlı Kap Çelikleri Nedir?

Kazan ve basınçlı kap çelikleri; yüksek sıcaklık, yüksek basınç, darbe etkisi ve yorulma yükleri altında çalışan endüstriyel ekipmanlarda kullanılan özel alaşımlı ve ısıl işlem görmüş çelik türleridir. Bu çelikler, enerji santrallerinden petrokimya tesislerine, buhar kazanlarından proses tanklarına kadar birçok kritik alanda güvenlik açısından belirleyici öneme sahiptir.

Bu nedenle çeliklerin;

• yüksek akma – çekme dayanımı,
• yüksek sıcaklık direnci,
• kaynaklanabilirlik
• ince taneli yapı
• darbelere karşı yüksek tokluk

özelliklerine sahip olması gerekir.

Dünya genelinde kazan sacları EN (Avrupa), ASTM (ABD), DIN (Almanya), JIS (Japonya) ve Erdemir (TR) standartları üzerinden üretilir.

Aşağıda bu standartların tamamı teknik açıklamalarıyla verilmiştir.

EN 10028 Standart Serisi (Avrupa Normu)

Avrupa’da kazan ve basınçlı kap çeliklerinin ana standardıdır ve üç büyük kategoriye ayrılır.

EN 10028-2 – Alaşımsız Basınçlı Kap Çelikleri (C-Mn)

Bu grup klasik kazan sacıdır.

Kaliteler:

• P235GH
• P265GH
• P295GH
• P355GH

Özellikleri:

• Yüksek sıcaklık dayanımı (300–450°C arası)
• Kaynaklanabilirliği çok iyidir
• Kazan saclarının sanayide en çok kullanılan grubudur
• Rafineri, enerji ve ağır imalat sektöründe tercih edilir

Kullanım Alanları:

• Kazan imalatı
• Buhar kazanları
• Sıcak su kazanları
• Basınçlı kaplar
• Proses tankları

EN 10028-3 – İnce Taneli Normalize Edilmiş Basınçlı Kap Çelikleri

Bu grup; normalizasyon ısıl işlemi uygulanmış, yüksek tokluk ve yüksek basınç dayanımı isteyen uygulamalarda kullanılır.

Kalite Grupları:

NH – High Temperature (Yüksek sıcaklık)

• P275NH
• P355NH
• P460NH

N – Normalized (Standart normalize edilmiş)

• P275N
• P355N
• P460N

NL1 – Low Temperature Impact (–40°C)

• P275NL1
• P355NL1
• P460NL1

NL2 – Cryogenic Low Temperature (–50°C)

• P275NL2
• P355NL2
• P460NL2

Özellikleri:

• İnce taneli yapı → yüksek darbe dayanımı
• 350°C–500°C arası hatlarda kararlı performans
• Kriyojenik (çok düşük sıcaklık) ortamlara uygun seçenekler (NL2)
• Yüksek basınçlı reaktörler için uygundur

Kullanım Alanları:

• Petrokimya reaktörleri
• Proses tankları
• LNG – LPG tesisleri
• Enerji santrali ekipmanları
• Basınçlı kazanlar

EN 10028-5 – Termo-Mekanik Hadde (TMCP) Çelikleri

Bu grup daha yüksek mukavemet – daha iyi kaynaklanabilirlik sağlar.

Kaliteler:

• P355M / P355ML1 / P355ML2
• P420M / P420ML1 / P420ML2
• P460M / P460ML1 / P460ML2

Özellikleri:

• TMCP üretim → üstün mekanik değerler
• Daha ince et kalınlığı ile aynı dayanım elde edilir
• Ağır basınçlı kap imalatında tercih edilir

EN 10028-6 – Quenched & Tempered (QT) – Su Verilip Temperlenmiş

Ultra yüksek mukavemet gerektiren görevlerde kullanılır.

Kaliteler:

• P500Q / QL / QL1
• P550Q / QL / QL1
• P620Q / QL / QL1
• P690Q / QL / QL1

Genellikle:

• Nükleer enerji
• Yüksek basınç reaktörleri
• Ağır kimyasal proses ekipmanları

için tercih edilir.

ASTM (Amerikan Basınçlı Kap Çelikleri)

ASTM A516 – Klasik Basınçlı Kap Sacı (C-Mn)

Dünya çapında en çok kullanılan Amerikan standartlı kazan sacıdır.

Kaliteler:

• A516 Gr 55
• A516 Gr 60
• A516 Gr 65
• A516 Gr 70

Özellikleri:

• Yüksek darbe dayanımı
• 450°C’ye kadar çalışma
• Çelik servislerinde en çok satılan kalite gruplarından biri

ASTM A285 – Düşük Mukavemetli Kazan Sacı

• A285 Gr A
• A285 Gr B
• A285 Gr C

Daha düşük basınçlı uygulamalar için.

ASTM A414 – Tank Çelikleri

• A414 Gr A
• A414 Gr B
• A414 Gr C
• A414 Gr E

Atmosferik tanklarda kullanılır.

ASTM A387 – Krom-Molibden Alaşımlı Yüksek Sıcaklık Çelikleri

Kaliteler:

• A387 Gr 5
• A387 Gr 9
• A387 Gr 11
• A387 Gr 12
• A387 Gr 22
• A387 Gr 91

Özellikleri:

• 500–650°C arası çalışma
• Rafineri ve ısı transfer hatlarında kullanılır

ASTM A537 – Normalize Edilmiş Yüksek Basınç Çelikleri

• A537 Class 1
• A537 Class 2
• A537 Class 3

Yüksek basınçlı reaktörler ve enerji uygulamalarında tercih edilir.

DIN (Almanya Eski Standardı – EN Öncesi)

Bu çelikler eski Alman sistemi olup hâlen karşılık olarak kullanılır.

Kaliteler:

• H I
• H II (H2)
• 17Mn4
• 19Mn6

Çoğu bugün EN 10028 karşılıklarına dönüştürülmüştür.

JIS (Japon Kazan Sacları)

Japon standartları özellikle Asya pazarında yaygındır.

Kaliteler:

• SB410
• SB450
• SB480

Erdemir (Türkiye Sanayi Karşılıkları)

Türkiye’de en yaygın kullanılan kazan sacı kalemleri:

• Erdemir 6335 → P235GH
• Erdemir 6341 → P265GH
• Erdemir 6342 → P275NH
• Erdemir 6344 → P295GH
• Erdemir 6345 → P355GH
• Erdemir 6352 → ASTM A516 Gr 60
• Erdemir 6353 → ASTM A516 Gr 70

Tüm Grupların Kullanım Alanı Özet Tablosu

Kazan ve basınçlı kap çelikleri, yüksek sıcaklık ve basınç altında çalışan enerji tesisleri, buhar kazanları, sıcak su kazanları, ısı değiştiriciler ve proses tankları için özel olarak üretilmiş yüksek dayanımlı çelik grubudur. Bu kalite grubu; mükemmel tokluk, yüksek akma dayanımı, darbe direnci ve kaynaklanabilirlik özellikleri ile güvenilir performans sunar. EN 10028 ve ASTM standartlarına uygun olarak üretilen P265GH, P295GH, P355GH, P355NH, P275NL1, P275NL2, P460NH, ASTM A516 Gr 60/70, HII, 16Mo3, 13CrMo4-5 gibi çelikler, farklı çalışma sıcaklıklarına ve proses koşullarına uygun çözümler sağlar. Demkop Grup Demir Çelik; tüm bu kazan ve basınçlı kap saclarını sertifikalı, test raporlu ve proje bazlı özel ölçü kesim seçenekleriyle stoktan tedarik ederek endüstriyel üretimde yüksek performans sunar.

Demkop Grup, kazan ve basınçlı kap çeliklerinde P265GH, P295GH, P355NH, P275NL, A516 Gr 60/70 gibi tüm kalite seçeneklerini sertifikalı olarak sunar.